العروه الوثقی وسیلة النجاة منهاج الصالحین تحریر الوسیلة آراء المراجع
احکام > حق الناس:
جبران حقّ الناس مرجع تقلید: حضرت آیت الله العظمی امام خمینی (قدّس سرّه)
سوال سلام چندماه پیش به صورت ناشناس به یه فردی ک میشناختمشون پیام دادم و توهین کردم بهشون اول قصدم این نبود یعنی با یک شوخی شروع کردم اما در ادامش چون کسی که درواقع به اون شخص پیام میدادم رفیقم بود نتونستم کنترلی روی موضوع داشته باشم و باعث ناراحتی اون فرد شدم اما میدونم مقصّر خودمم که شروع کردم . متأسفانه نمیتونم به اون فرد بگم آخه کدورت خیلی بزرگتری پیش میاد. چجوری باید این حقّ الناس رو جبران کنم؟
مرجع تقلید: حضرت آیت الله العظمی امام خمینی(قدّس سرّه)
مرجع تقلید: حضرت آیت الله العظمی امام خمینی(قدّس سرّه)
جواب:بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
السَّلاَمُ عَلَى مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
با تشکر از اعتمادتان به سایت انهار
بزرگوار
همین که وجدان بیداری دارید. همین که به فکر جبران هستید، قدم اول و بزرگترین قدم را برداشتهاید.
در مورد توهین و آزار زبانی که در دستهی حقّالناس قرار میگیرد، قاعده شرعی و اخلاقی به این صورت است:
{۱} اصل بر طلب حلالیت است، اما...
در حالت عادی انسان باید نزد آن فرد برود و حلالیت بطلبد. اما فقها و علمای اخلاق (از جمله مراجع) یک استثنای مهم دارید: «اگر طلب حلالیت و اعتراف به گناه، باعث مفسدهی بزرگتری شود (مثل کینه، دعوا، قطع رابطه یا آبروریزی بیشتر)، اعتراف کردن جایز نیست.»
بنابراین با توجه به گفته شما که «کدورت بزرگی پیش میآید»، نباید به صورت مستقیم موضوع را به آن فرد بگویید.
{۲} راهکار جبران (بدون اعتراف مستقیم)
برای اینکه این حقالناس از گردن شما برداشته شود، این چند کار را انجام دهید:
۱- توبهی نصوح:
ابتدا بین خود و خدا صادقانه توبه کنید و تصمیم بگیرید دیگر وارد چنین شوخیهای خطرناکی نشوید.
۲- استغفار برای آن شخص:
هر بار که به یاد آن اتفاق میافتید، برای آن فرد دعا و استغفار کنید (مثلاً بگویند: خدایا او را ببخش و از من راضی کن). در روایات داریم که استغفار برای کسی که به او ستم شده، نوعی جبران است.
۳- هدیه معنوی یا مادی:
به نیت آن فرد، کار خیری انجام دهید. مثلاً مبلغی صدقه بدهید، یا زیارتی بروید، یا صلواتی بفرستید و ثوابش را به روح (یا نامه عمل) آن فرد هدیه کنید تا در قیامت، آن فرد با دیدن این ثوابها، از شما بگذرد.
۴- جبران در غیاب او:
اگر در جایی یا پیش کسی از آن فرد بدگویی کردهاید، باید بروید و در همانجا از او تعریف کنید و وجههی او را بازسازی کنید. اگر توهین فقط در همان پیام خصوصی بوده، همین که برایش دعا کنند و خوبیاش را بخواهید کافی است.
{۳} یک نکته درباره «رفیقتان»
شما فرمودید که کنترل موضوع دست دوستتان بوده؛ اما چون خودتان شروعکننده بودهاید، مسئولیت اخلاقی دارید. بهتر است به دوستتان هم تذکر دهید که این کار حقّالناس است تا او هم به فکر جبران باشد. والله عالم.
اَللّهُمَّعَجِّللِوَلیِّکَالفَرَجَوَالْعافِیَة وَالنَّصْرَ
اَللّهُمَ صَلَّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم
وَ اَهلِک وَ الْعَنْ أعْدائَهُم أجْمَعِین.
السَّلاَمُ عَلَى مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
با تشکر از اعتمادتان به سایت انهار
بزرگوار
همین که وجدان بیداری دارید. همین که به فکر جبران هستید، قدم اول و بزرگترین قدم را برداشتهاید.
در مورد توهین و آزار زبانی که در دستهی حقّالناس قرار میگیرد، قاعده شرعی و اخلاقی به این صورت است:
{۱} اصل بر طلب حلالیت است، اما...
در حالت عادی انسان باید نزد آن فرد برود و حلالیت بطلبد. اما فقها و علمای اخلاق (از جمله مراجع) یک استثنای مهم دارید: «اگر طلب حلالیت و اعتراف به گناه، باعث مفسدهی بزرگتری شود (مثل کینه، دعوا، قطع رابطه یا آبروریزی بیشتر)، اعتراف کردن جایز نیست.»
بنابراین با توجه به گفته شما که «کدورت بزرگی پیش میآید»، نباید به صورت مستقیم موضوع را به آن فرد بگویید.
{۲} راهکار جبران (بدون اعتراف مستقیم)
برای اینکه این حقالناس از گردن شما برداشته شود، این چند کار را انجام دهید:
۱- توبهی نصوح:
ابتدا بین خود و خدا صادقانه توبه کنید و تصمیم بگیرید دیگر وارد چنین شوخیهای خطرناکی نشوید.
۲- استغفار برای آن شخص:
هر بار که به یاد آن اتفاق میافتید، برای آن فرد دعا و استغفار کنید (مثلاً بگویند: خدایا او را ببخش و از من راضی کن). در روایات داریم که استغفار برای کسی که به او ستم شده، نوعی جبران است.
۳- هدیه معنوی یا مادی:
به نیت آن فرد، کار خیری انجام دهید. مثلاً مبلغی صدقه بدهید، یا زیارتی بروید، یا صلواتی بفرستید و ثوابش را به روح (یا نامه عمل) آن فرد هدیه کنید تا در قیامت، آن فرد با دیدن این ثوابها، از شما بگذرد.
۴- جبران در غیاب او:
اگر در جایی یا پیش کسی از آن فرد بدگویی کردهاید، باید بروید و در همانجا از او تعریف کنید و وجههی او را بازسازی کنید. اگر توهین فقط در همان پیام خصوصی بوده، همین که برایش دعا کنند و خوبیاش را بخواهید کافی است.
{۳} یک نکته درباره «رفیقتان»
شما فرمودید که کنترل موضوع دست دوستتان بوده؛ اما چون خودتان شروعکننده بودهاید، مسئولیت اخلاقی دارید. بهتر است به دوستتان هم تذکر دهید که این کار حقّالناس است تا او هم به فکر جبران باشد. والله عالم.
اَللّهُمَّعَجِّللِوَلیِّکَالفَرَجَوَالْعافِیَة وَالنَّصْرَ
اَللّهُمَ صَلَّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم
وَ اَهلِک وَ الْعَنْ أعْدائَهُم أجْمَعِین.
